Haaruitval in de herfst: waarom je in september meer haar verliest en hoelang het duurt

Het is september en ineens ligt er elke ochtend meer haar op je kussen. De borstel zit voller, het doucheputje ook, en je begint te tellen. Herkenbaar? Dan is het goed om te weten dat je waarschijnlijk niets mankeert: je haar volgt gewoon het seizoen.

Seizoensgebonden haaruitval is een bekend verschijnsel dat bij veel mensen piekt tussen eind augustus en oktober. De haarzakjes blijven daarbij intact, waardoor het haar gewoon weer aangroeit. In deze blog lees je waarom het juist nu gebeurt, hoeveel uitval normaal is, hoelang de piek duurt, wat je zelf doet om er zonder extra schade doorheen te komen, en aan welke signalen je herkent dat het géén seizoenskwestie is.

Wat is seizoensgebonden haaruitval?

Je haar groeit niet continu en niet allemaal tegelijk. Elk haarzakje doorloopt een eigen cyclus: een groeifase die jaren duurt, een korte overgangsfase en een rustfase van ongeveer drie maanden, waarna het haar loslaat. Op elk moment zit het overgrote deel van je haren in de groeifase en een kleiner deel in de rustfase. Wanneer er om welke reden dan ook meer haarzakjes tegelijk naar die rustfase schakelen, valt er maanden later ook meer haar tegelijk uit.

Precies dat lijkt in de zomer te gebeuren. Onderzoek naar de haarcyclus laat zien dat het aandeel haren in de rustfase in de zomermaanden het hoogst ligt. Een Zwitserse studie onder ruim achthonderd vrouwen vond die piek terug, en een ouder Brits onderzoek beschreef hetzelfde jaarritme al aan het begin van de jaren negentig. Omdat er een vertraging van weken tot maanden zit tussen de rustfase en het daadwerkelijke loslaten, valt de zichtbare uitval samen met de vroege herfst.
➤ Hoe de haarcyclus werkt en wat groei ondersteunt, lees je in haargroei ondersteunen: 7 oorzaken en een 12-wekenplan

Waarom juist na de zomer?

Een sluitende verklaring is er nog niet. Onderzoekers wijzen op de invloed van daglengte en uv-straling en op seizoensgebonden hormonale schommelingen. Een veelgehoorde gedachte is dat het lichaam in de zomer wat meer haar vasthoudt als bescherming tegen de zon, en dat overschot daarna loslaat. Daarnaast kunnen zomerse omstandigheden zelf een rol spelen: intensieve blootstelling aan zon, zout en chloor, een periode van koorts, een streng vakantiedieet of een stressvolle zomer kunnen haarzakjes een paar maanden later extra haren laten loslaten.

Komt het ook in het voorjaar voor?

Sommige mensen merken een tweede, kleinere piek rond eind maart tot mei. Die is doorgaans minder uitgesproken dan de najaarsgolf. Niet iedereen ervaart beide pieken, en hoe sterk je het opmerkt hangt af van je haardikte, je haarlengte en hoe vaak je je haar wast.

Hoeveel haarverlies is normaal?

Vijftig tot honderd haren per dag wordt algemeen als normaal beschouwd. Tijdens een seizoenspiek kan dat aantal tijdelijk oplopen. Belangrijker dan tellen is het patroon: bij normale seizoensuitval verlies je diffuus over je hele hoofd wat extra haar, zonder dat er kale plekken ontstaan. Was je je haar maar twee keer per week, dan lijkt de hoeveelheid per wasbeurt bovendien groter dan bij iemand die dagelijks wast, terwijl het totaal hetzelfde is. Lang haar valt ook meer op dan kort haar: dezelfde honderd haren maken een veel grotere pluk.

Groeit het haar weer terug?

In de regel wel. De haren die je in de herfst verliest, zaten al maanden in de rustfase en maken plaats voor een nieuwe groeifase. Nieuwe haartjes zijn na ongeveer twee tot vier maanden zichtbaar als korte stekeltjes langs je haarlijn en scheiding. Voordat je haar weer op de oude dichtheid aanvoelt, kan een half jaar tot een jaar voorbijgaan, simpelweg omdat haar gemiddeld zo'n centimeter per maand groeit.

Wat kun je zelf doen in deze periode?

Je kunt de seizoenscyclus niet uitschakelen, maar je kunt wel voorkomen dat er onnodig haar bijkomt door breuk en irritatie.

1. Behandel je haar zachter dan normaal

Ontwar altijd van de punten omhoog en nooit met kracht vanaf de hoofdhuid. Strakke staarten en knotten trekken aan de haarwortels en kunnen op den duur voor extra verlies zorgen. Nat haar rekt makkelijker uit en breekt sneller, dus wees juist dan voorzichtig. Beperk hete stylingtools; die veroorzaken geen uitval vanuit de wortel, maar wel breuk halverwege de lengte, wat het beeld van dunner haar versterkt.
➤ Lees ook haar borstelen en kammen: de juiste technieken

2. Geef je hoofdhuid aandacht, niet alleen je lengtes

Haar groeit uit de hoofdhuid, en een hoofdhuid die schilfert, jeukt of vol productresten zit, vormt geen prettige basis. Na een zomer met zonnebrand, zout water en zwemwater is een grondige reset vaak welkom. Een scalp treatment die build-up verwijdert en het natuurlijke microbioom van de hoofdhuid respecteert, past goed aan het begin van dit seizoen. Een zachte hoofdhuidmassage met een massageborstel bij het wassen helpt de doorbloeding en maakt losse haren makkelijk kwijt zonder trekken.
➤ Onze scalp treatment verwijdert build-up en onzuiverheden zonder sulfaten
➤ Onze haar massage borstel gebruik je bij het wassen op een natte hoofdhuid

3. Kijk naar wat je binnenkrijgt

Haar is opgebouwd uit keratine, een eiwit, en de aanmaak ervan vraagt bouwstoffen. Voldoende eiwit, ijzer, zink en B-vitamines uit een gevarieerd voedingspatroon vormen de basis. Wie in de zomer strenger heeft gegeten of onregelmatig at, merkt daar in het najaar soms iets van terug. Biotine, zink en seleen dragen bij aan het behoud van normaal haar; een haarvitamine kan een aanvulling zijn wanneer je voeding niet altijd rond komt, maar het blijft een aanvulling en geen vervanging van een goed bord eten.
➤ Onze haar vitamine bevat biotine, zink, seleen en koper, één capsule per dag
➤ Lees ook welke vitamines belangrijk zijn bij haaruitval

4. Wees geduldig met beoordelen

Omdat haar traag groeit, zie je van elke aanpassing pas na maanden resultaat. Wisselen van shampoo omdat je na twee weken nog niets merkt, levert vooral verwarring op. Geef een routine minstens drie maanden voordat je conclusies trekt, en maak op dag één een foto van je scheiding in daglicht.

Wanneer is het geen seizoenskwestie meer?

Seizoensgebonden uitval is diffuus, tijdelijk en herstelt vanzelf. Er zijn signalen die om een andere beoordeling vragen: duidelijke kale plekken of een breder wordende scheiding, uitval die langer dan drie tot vier maanden aanhoudt, pijn, jeuk of schilfering van de hoofdhuid, of haarverlies dat samenvalt met vermoeidheid, gewichtsverandering of andere klachten. Ook bij een vermoeden van bloedarmoede, een schildklierprobleem of een bijwerking van medicatie is het verstandig om je huisarts te raadplegen. Een bloedtest op ijzer, vitamine D en schildklierwaarden geeft dan snel duidelijkheid.
➤ Alle oorzaken en wanneer je actie onderneemt, lees je in haaruitval bij vrouwen
➤ Net bevallen? Dan is dit waarschijnlijk iets anders: postpartum haaruitval

Veelgestelde vragen over haaruitval in de herfst

In welke maanden valt haar het meest uit?

Bij de meeste mensen ligt de piek tussen eind augustus en oktober. Een kleinere tweede piek kan optreden in het late voorjaar, rond eind maart tot mei.

Hoelang duurt seizoensgebonden haaruitval?

Meestal enkele weken tot ongeveer drie maanden. Daarna neemt de uitval vanzelf af omdat de haarzakjes een nieuwe groeifase starten.

Komt seizoensgebonden haaruitval ook bij mannen voor?

Ja. Hetzelfde jaarritme is bij mannen beschreven, maar het valt vaak minder op doordat kort haar minder zichtbaar in de borstel of op de grond belandt.

Helpt vaker of juist minder vaak wassen?

Wassen veroorzaakt geen haaruitval. De haren die je tijdens het wassen verliest, zaten al los. Was je minder vaak, dan lijkt de hoeveelheid per keer alleen groter.

Kan stress de najaarspiek verergeren?

Stress kan haarzakjes vervroegd naar de rustfase sturen, waardoor de uitval enkele maanden later toeneemt. Een stressvolle zomer kan de najaarspiek dus zichtbaarder maken.

Moet ik in de herfst een haarvitamine slikken?

Niet per se. Eet je gevarieerd met voldoende eiwit, ijzer en zink, dan heb je de bouwstoffen al binnen. Een haarvitamine met biotine, zink en seleen kan een aanvulling zijn als je voeding niet altijd rond komt, en draagt bij aan het behoud van normaal haar.

---

Over de auteur

Mardien Radewalt is oprichter van Skin for Skin en specialist in huid- en haarverzorging van binnenuit. Vanuit haar ervaring deelt ze kennis over huidverzorging, ingrediënten en beauty van binnenuit. Verbind met Mardien op LinkedIn.