Haaruitval Vrouwen: oorzaken, oplossingen en wanneer je actie moet ondernemen

Haaruitval bij vrouwen is veel voorkomender dan je denkt. Ongeveer 40 procent van de vrouwen ervaart op een bepaald moment in hun leven zichtbare haaruitval. Het verlies van je haar kan emotioneel zwaar zijn. Je haar is tenslotte een belangrijk deel van je identiteit. Maar wat veroorzaakt haaruitval bij vrouwen eigenlijk? En belangrijker nog: wat kun je ertegen doen? In dit uitgebreide artikel ontdek je de belangrijkste oorzaken van haaruitval, mogelijke stappen die je kunt ondernemen en wanneer het tijd is om professionele hulp in te schakelen.

Hoeveel haaruitval is normaal bij vrouwen?

Voordat je in paniek raakt bij het zien van haren op je kussen of in de douchebak: haaruitval is tot op zekere hoogte volkomen normaal. Een gezond hoofd verliest dagelijks tussen de 50 en 100 haren. Dit is onderdeel van de natuurlijke haarcyclus.

De drie fasen van haargroei

Je haar groeit in cycli die uit drie belangrijke fasen bestaan. De groeifase, ook wel anagene fase genoemd, is de actieve groeiperiode waarin je haar groeit. Ongeveer 85 tot 90 procent van je haren zit in deze fase, die 2 tot 6 jaar kan duren. Hoe langer deze fase duurt, hoe langer je haar kan groeien.

Dan volgt de overgangsfase of catagene fase. In deze korte periode van 2 tot 3 weken stopt het haar met groeien en maakt het zich los van de bloedtoevoer. Het haar krijgt hierdoor steeds minder voedingsstoffen.

Tot slot is er de rustfase, de telogene fase genoemd. Tijdens deze rustfase van ongeveer 3 maanden rust het oude haar, terwijl er nieuwe haren onder de oude beginnen te groeien. Aan het einde van deze fase valt het oude haar uit om plaats te maken voor nieuw haar.

Wanneer is haaruitval abnormaal?

Je spreekt van problematische haaruitval wanneer je meer dan 100 haren per dag verliest, kale plekken of een dunnere haardos opmerkt, je haarlijn achteruit gaat, je meer haren in je borstel vindt dan normaal, je hoofdhuid zichtbaarder wordt of je paardenstaart dunner aanvoelt.

Een eenvoudige test: trek voorzichtig aan een pluk van ongeveer 60 haren. Als er meer dan 6 haren loslaten, kan dit wijzen op verhoogde haaruitval.

Wat veroorzaakt haaruitval bij vrouwen?

Haaruitval bij vrouwen kan vele oorzaken hebben. We bespreken hieronder de belangrijkste triggers.

Hormonale factoren

Hormonen spelen een enorme rol bij haaruitval bij vrouwen. Hormonale schommelingen zijn een van de meest voorkomende oorzaken.

Tijdens de zwangerschap zitten meer haren in de groeifase door verhoogde oestrogeenspiegels. Je haar ziet er vol en glanzend uit. Na de bevalling dalen deze hormonen snel, waardoor veel haren tegelijk in de rustfase gaan. Ongeveer 2 tot 4 maanden na de bevalling zie je dan plots veel haaruitval. Dit is tijdelijk en herstelt meestal vanzelf binnen 6 tot 12 maanden.

Tijdens de menopauze dalen de oestrogeenspiegels, terwijl androgenen relatief toenemen. Dit kan leiden tot dunner wordend haar op het hoofd en soms zelfs tot een licht baardgroei. Ongeveer 40 procent van de vrouwen in de menopauze ervaart haaruitval.

Zowel een te trage schildklier als een te actieve schildklier kan haaruitval veroorzaken. De schildklier reguleert je metabolisme, inclusief de haargroei. Bij schildklierproblemen wordt het haar vaak dun, broos en droog.

Bij PCOS is er een overproductie van mannelijke hormonen, wat kan leiden tot dunner wordend haar op het hoofd en juist meer haargroei op andere delen van het lichaam.

Stress als veroorzaker

Stress is een vaak onderschatte oorzaak van haaruitval bij vrouwen. Bij ernstige stress kan een aandoening genaamd telogen effluvium ontstaan.

Bij deze vorm van haaruitval worden haren voortijdig de rustfase ingeduwd. Ongeveer 2 tot 3 maanden na een stressvolle periode zoals een verlies, operatie, ernstige ziekte of extreme emotionele stress zie je dan plots veel haaruitval. De haren vallen uit over het hele hoofd, waardoor je een algemeen dunner wordende haardos krijgt.

Het goede nieuws? Wanneer de stressfactor verdwijnt, groeit het haar meestal weer terug. Dit herstel kan echter 6 tot 9 maanden duren.

Ook langdurige, chronische stress beïnvloedt de haargroei negatief. Stress verhoogt cortisol, het stresshormoon, wat ontstekingen kan veroorzaken en de normale haarcyclus verstoort.

Voedingstekorten

Je haren hebben essentiële voedingsstoffen nodig om gezond te blijven. Tekorten aan bepaalde vitaminen en mineralen kunnen leiden tot haaruitval bij vrouwen.

IJzertekort is een van de meest voorkomende oorzaken van haaruitval bij vrouwen, vooral bij vrouwen met zware menstruaties. IJzer is essentieel voor het transporteren van zuurstof naar je cellen, inclusief je haarfollikels.

Biotine, ook wel vitamine B8 genoemd, draagt bij aan het behoud van normaal haar. Een tekort kan leiden tot haaruitval, hoewel dit zeldzaam is bij een gevarieerd voedingspatroon.

Steeds meer onderzoek kijkt naar de rol van vitamine D bij haar en huid. Veel vrouwen hebben een tekort, vooral in de winter.

Zink draagt bij aan het behoud van normaal haar, draagt bij aan een normale hormoonhuishouding en aan het proces van celvernieuwing.

Je haar bestaat uit het eiwit keratine. Bij een ernstig proteïnetekort, bijvoorbeeld bij extreme diëten, gaat je lichaam in overlevingsmodus en stopt het met investeren in niet-essentiële functies zoals haargroei.

Voor meer informatie over welke specifieke vitaminen belangrijk zijn voor je haar, kun je lezen over de rol van vitaminen en mineralen in haargroei.

Medicijnen

Bepaalde medicijnen hebben haaruitval als bijwerking. De meest voorkomende zijn antidepressiva, bloedverdunners, cholesterolverlagers, bepaalde bloeddrukverlagers, chemotherapie, acne medicatie en de anticonceptiepil bij stoppen of wisselen.

Als je vermoedt dat een medicijn je haaruitval veroorzaakt, stop dan nooit zomaar met het innemen. Bespreek dit altijd eerst met je arts.

Erfelijke aanleg

Erfelijke haaruitval komt ook bij vrouwen voor, hoewel het patroon anders is dan bij mannen. Bij vrouwen wordt het haar meestal dunner over de hele bovenkant van het hoofd. De haarlijn blijft meestal intact. Het begint vaak na de menopauze maar kan ook op jongere leeftijd starten. Ongeveer 40 procent van de vrouwen met haaruitval heeft te maken met erfelijke aanleg.

Als je moeder of grootmoeder dunner wordend haar had, is de kans groter dat jij het ook ontwikkelt.

Haarverzorging en styling

Agressieve haarverzorging kan leiden tot zogenaamde tractie alopecia of breuk. Veelvoorkomende boosdoeners zijn te strakke kapsels zoals strakke paardenstaarten, vlechten of knotten, te veel gebruik van hitte door stijltangen, krultangen of föhns op hoge temperatuur, chemische behandelingen zoals bleken, permanenten of relaxers, te vaak borstelen met te veel kracht en agressieve shampoos met sulfaten.

Het goede nieuws is dat dit type haaruitval meestal omkeerbaar is als je de oorzaak wegneemt.

Huidaandoeningen

Bepaalde huidaandoeningen kunnen de hoofdhuid en haarfollikels beschadigen. Alopecia areata is een auto-immuunziekte waarbij het immuunsysteem de haarfollikels aanvalt. Dit resulteert in ronde, kale plekjes. In sommige gevallen kan het alle lichaamshaar beïnvloeden.

Ringworm is een schimmelinfectie die kale, schilferige plekken kan veroorzaken. Dit komt vooral voor bij kinderen maar kan ook volwassenen treffen.

Ernstige hoofdhuidpsoriasis of eczeem kunnen de haarfollikels beschadigen en leiden tot tijdelijke haaruitval.

Leeftijd

Met het ouder worden neemt de dichtheid en groeisnelheid van je haar af. Dit is een natuurlijk proces. De groeifase wordt korter, haarfollikels worden kleiner, haren groeien dunner en lichter van kleur en de totale haardichtheid neemt af. Dit begint vaak rond de 40 jaar en versnelt na de menopauze.

Wat kun je doen aan je hoofdhuid bij haaruitval?

Een gezonde hoofdhuid is de basis voor gezond haar. Verschillende stappen kunnen helpen om de hoofdhuid te ondersteunen.

Een dagelijkse hoofdhuidmassage van 5 tot 10 minuten stimuleert de bloedcirculatie. Gebruik je vingertoppen, niet je nagels, en maak zachte, cirkelvormige bewegingen.

Sommige mensen kiezen ervoor om hun hoofdhuid te verzorgen met producten die speciaal ontwikkeld zijn voor hoofdhuidverzorging. Dit kan bijdragen aan een gezonde basis voor haargroei.

Ook regelmatig grondig reinigen kan helpen. Gebruik eens per week een scrub om dode huidcellen, overtollige olie en productophoping te verwijderen. Dit helpt de haarfollikels open en schoon te houden. Voor mensen die regelmatig last hebben van een jeukende of geïrriteerde hoofdhuid, kan het nuttig zijn om meer te lezen over wat jeuk kan veroorzaken en hoe je hiermee om kunt gaan.

Hoe verzorg je je haar bij haaruitval?

De manier waarop je je haar verzorgt kan invloed hebben op de conditie ervan. Kies voor milde producten zonder sulfaten, siliconen en parabenen. Deze stoffen kunnen de hoofdhuid irriteren.

Was je haar niet te vaak. Te vaak wassen kan de natuurlijke oliën van je hoofdhuid verwijderen. Probeer je haar om de dag te wassen, tenzij je erg vet haar hebt of veel sport. Bij vet haar kan het helpen om te begrijpen wat een vette hoofdhuid kan veroorzaken en hoe je hiermee omgaat.

Vermijd zoveel mogelijk hitte en strakke kapsels. Laat je haar zo vaak mogelijk aan de lucht drogen. Als je föhnt, gebruik dan de lage of koele stand. Vermijd stijltangen en krultangen, of gebruik een hittebeschermingsspray. Draag je haar los of in losse vlechten of knotjes. Gebruik zachte haarelastieken zonder metalen onderdelen.

Kam je haar voorzichtig. Begin altijd bij de punten en werk omhoog naar de wortels. Gebruik een kam met wijde tanden voor nat haar, want nat haar breekt veel makkelijker. Borstel je haar voor het slapen gaan om klitten in de nacht te voorkomen en de natuurlijke oliën te verdelen.

Kan je levensstijl haaruitval beïnvloeden?

Levensstijlfactoren kunnen bijdragen aan je algemene welzijn en ook invloed hebben op je haar. Stress-management kan ondersteunend zijn. Beweeg minimaal 30 minuten per dag, praktiseer ademhalingsoefeningen of meditatie, zorg voor voldoende slaap van 7 tot 9 uur per nacht, plan regelmatig ontspanningsmomenten in en overweeg therapie of coaching bij chronische stress.

Stoppen met roken vermindert de bloedcirculatie naar de hoofdhuid. Stoppen is beter voor je algemene gezondheid. Beperk alcohol, want te veel alcohol kan dehydratie veroorzaken en voedingsstoffen uitputten.

Bescherm je haar tegen de zon. UV-straling beschadigt het haar. Draag een hoed of gebruik haarproducten met UV-bescherming.

Werken natuurlijke middelen bij haaruitval?

Sommige natuurlijke ingrediënten worden vaak genoemd in verband met haar en hoofdhuid. Rozemarijn olie wordt traditioneel gebruikt voor hoofdhuidverzorging en stimuleert de bloedcirculatie in de hoofdhuid. Castor olie is een dikke olie die rijk is aan ricinoleïnezuur en wordt al generaties gebruikt voor haarverzorging. Groene thee bevat antioxidanten die goed zijn voor de algemene gezondheid.

Let op: natuurlijke middelen kunnen ondersteunen maar zijn geen wondermiddel. Zie ze als aanvulling bij andere maatregelen.

Wanneer moet je naar de dokter bij haaruitval?

In sommige gevallen is professionele hulp noodzakelijk. Neem contact op met je huisarts of een dermatoloog wanneer je plotselinge, ernstige haaruitval binnen enkele weken ervaart, ronde, kale plekken op je hoofdhuid of baard opmerkt, haaruitval samen met andere symptomen zoals extreme vermoeidheid, gewichtsverandering of onregelmatige menstruatie hebt, schilferige, pijnlijke of ontstoken plekken op de hoofdhuid ziet, ook je wenkbrauwen of wimpers uitvallen, de haaruitval optreedt na het starten van een nieuw medicijn, je jonger bent dan 30 en significant haarverlies ervaart, of de haaruitval blijft aanhouden ondanks zelfzorgmaatregelen na 6 maanden.

Een arts of dermatoloog kan bloedonderzoek doen om tekorten of hormonale problemen op te sporen, hoofdhuidbiopsie nemen bij onduidelijke diagnose, medicatie voorschrijven, verwijzen naar een endocrinoloog bij hormonale oorzaken, injecties geven bij alopecia areata of lichttherapie adviseren.

Belangrijk: hoe eerder je een behandeling begint, hoe beter de resultaten meestal zijn. Wacht niet te lang met professionele hulp zoeken.

Veelgestelde vragen over haaruitval bij vrouwen

Groeit mijn haar terug na haaruitval?

Dat hangt af van de oorzaak. Bij tijdelijke oorzaken zoals stress, zwangerschap, medicatie of voedingstekorten kan het haar weer teruggroeien binnen 6 tot 12 maanden nadat de oorzaak is weggenomen. Bij erfelijke haaruitval of beschadigde haarfollikels door littekens of bepaalde aandoeningen is herstel moeilijker. Vroege actie geeft de beste kans.

Hoe lang duurt het voordat je resultaat ziet?

Geduld is essentieel bij haaruitval. De haarcyclus werkt in maanden, niet in weken. Voor veranderingen in voeding en verzorging moet je minimaal 3 tot 6 maanden de tijd nemen. Consistentie is hierbij het allerbelangrijkste.

Kan de anticonceptiepil haaruitval veroorzaken?

Ja, de pil kan haaruitval veroorzaken op twee manieren. Ten eerste kunnen sommige pillen tijdens het gebruik invloed hebben op het haar, vooral bij vrouwen die genetisch gevoelig zijn. Ten tweede kan het stoppen met de pil leiden tot tijdelijke haaruitval, 2 tot 3 maanden na stoppen, doordat de hormonen opnieuw moeten balanceren. Dit herstelt meestal vanzelf binnen 6 tot 12 maanden. Als je overweegt te stoppen met de pil en bezorgd bent over je haar, bespreek dit dan met je arts.

Hoeveel haren verliezen is te veel?

Normaal verlies je 50 tot 100 haren per dag. Dit klinkt veel, maar bij gemiddeld 100.000 haren op je hoofd is dit slechts 0,1 procent. Je spreekt van problematische haaruitval wanneer je merkbaar meer haren verliest, je haardichtheid afneemt, of je kale plekken of wijkende haarlijnen opmerkt. Een simpele test: trek voorzichtig aan een pluk van ongeveer 60 haren. Komen er meer dan 6 haren mee? Dan kan dit duiden op verhoogde haaruitval. Let ook op hoeveel haren je in de douchebak, op je kussen of in je borstel ziet. Een duidelijke toename is een signaal.

Kan ik iets doen aan erfelijke haaruitval?

Erfelijke haaruitval is een blijvende aandoening, maar er zijn wel opties om mee om te gaan. Medische behandelingen kunnen effectief zijn, bespreek dit met je arts. Daarnaast kunnen een gezonde levensstijl en goede haarverzorging helpen om het haar dat je nog hebt gezond te houden. Start zo vroeg mogelijk voor de beste resultaten. Acceptatie speelt ook een rol. Erfelijke haaruitval is heel normaal en komt bij veel vrouwen voor.

Samenvatting

Haaruitval bij vrouwen is een complex probleem met vele mogelijke oorzaken, van hormonen en stress tot voedingstekorten en erfelijkheid. Het goede nieuws is dat je in veel gevallen zelf stappen kunt zetten om je haar te ondersteunen en te verzorgen.

Identificeer mogelijke oorzaken door na te denken over recente veranderingen in je leven. Overweeg of voeding en levensstijl mogelijk een rol spelen. Creëer een gezonde basis door aandacht te hebben voor je hoofdhuid met milde verzorging. Vermijd agressieve haarverzorging en styling. Geef verzorging minimaal 3 tot 6 maanden de tijd. Zoek professionele hulp bij ernstige of aanhoudende haaruitval.

Vergeet niet: je haar is onderdeel van je identiteit, maar het definieert je niet. Haaruitval kan emotioneel zwaar zijn, en het is volkomen normaal om hier verdrietig of gestrest over te zijn. Wees geduldig met jezelf én met het proces. Met de juiste aanpak en voldoende tijd zijn vaak mooie resultaten mogelijk.