Rimpels verminderen: wat écht helpt, wat niet, en de 8 gewoontes die het verschil maken

Je staat voor de spiegel, het licht valt net verkeerd, en daar zijn ze: de lijntjes bij je ogen die er vorig jaar nog niet waren. Je eerste reflex is een crème kopen "tegen rimpels". Maar welke, en helpt dat überhaupt? Het eerlijke antwoord: sommige rimpels kun je flink afremmen, sommige kun je verzachten, en sommige horen gewoon bij een gezicht dat leeft.

Rimpels ontstaan doordat de huid collageen en elastine verliest, minder vocht vasthoudt en dunner wordt. Een deel daarvan is leeftijd, maar het grootste deel van de zichtbare veroudering in het gezicht komt door de zon, en dat is te beïnvloeden. In deze blog lees je wat rimpels precies zijn, de vier oorzaken, welke acht gewoontes het verschil maken, wat je realistisch mag verwachten van SPF, retinol, hyaluronzuur en collageen, en waar verzorging ophoudt en een behandeling begint.

Wat zijn rimpels precies?

Rimpels zijn blijvende plooien in de huid die ontstaan wanneer de lederhuid, de laag onder je opperhuid, haar steun verliest. Die laag bestaat voor het grootste deel uit collageen (stevigheid) en elastine (veerkracht), ingebed in een gel van hyaluronzuur die vocht vasthoudt. Zolang die drie in balans zijn, veert de huid na elke lach en frons terug in vorm.

Met de jaren verandert dat. Vanaf ongeveer je 25e maakt je huid geleidelijk minder collageen aan, en het collageen dat er is, wordt stugger. De huid wordt dunner, houdt minder vocht vast en veert trager terug. Eerst zie je dat als fijne lijntjes die verdwijnen als je de huid glad trekt; later als plooien die ook in rust zichtbaar blijven.
➤ Wat er precies gebeurt met je collageen vanaf je 25e lees je in minder collageen na je 25e

Fijne lijntjes, expressierimpels en zwaartekrachtrimpels

Er zijn drie soorten, en ze reageren anders op verzorging. Fijne lijntjes zijn oppervlakkig, vaak het gevolg van droogte en zonschade, en het meest te beïnvloeden. Expressierimpels (kraaienpootjes, fronsrimpels, lachlijnen) ontstaan door duizenden herhaalde spierbewegingen op dezelfde plek; ze worden dieper naarmate de huid minder terugveert. Zwaartekrachtrimpels (langs de kaaklijn, de neus-lippenplooi) ontstaan als het steunweefsel verslapt en de huid gaat hangen. Hoe dieper de rimpel en hoe meer hij met spieren of verslapping te maken heeft, hoe minder een crème kan doen.

De 4 oorzaken van rimpels

1. De zon (verreweg de grootste)

Uv-straling is de belangrijkste oorzaak van zichtbare huidveroudering. In een studie onder bijna driehonderd vrouwen werd ongeveer 80 procent van de zichtbare tekenen van veroudering in het gezicht toegeschreven aan blootstelling aan de zon. UVA-straling dringt tot in de lederhuid door, breekt collageen af en remt de aanmaak van nieuw collageen. Dat gebeurt het hele jaar, ook bij bewolking en achter glas. Het verschil tussen de huid van je gezicht en de huid van je binnenarm, die zelden zon ziet, laat precies zien wat de zon doet.
➤ Lees ook wat doet uv-straling met je huid

2. Leeftijd en hormonen

De natuurlijke afname van collageen vanaf je 25e is niet te stoppen. In de overgang versnelt ze: in de eerste vijf jaar na de menopauze verliest de huid naar schatting zo'n 30 procent van haar collageen, doordat oestrogeen wegvalt. Veel vrouwen zien daarom rond hun vijftigste in korte tijd meer verandering dan in de tien jaar ervoor.
➤ Lees ook oestrogeen en huidveroudering: wat gebeurt er in de overgang

3. Roken, suiker en slaaptekort

Roken vernauwt de bloedvaten in de huid, waardoor minder zuurstof en voedingsstoffen aankomen, en de herhaalde beweging rond de mond verdiept de lijntjes daar. Suiker werkt via glycatie: suikermoleculen plakken aan collageenvezels en maken ze stug en broos. Slaaptekort en langdurige stress verhogen cortisol, dat de collageenaanmaak remt.
➤ Lees ook cortisol-gezicht: wat stress met je huid doet

4. Droogte en een beschadigde barrière

Een droge, vochtarme huid laat lijntjes veel sterker zien dan een goed gehydrateerde huid; dat is het verschil tussen een druif en een rozijn. Een barrière die door heet water, schuim en te veel actieve ingrediënten is beschadigd, verliest sneller vocht en veert minder terug. Dit is de oorzaak die je het snelst kunt omdraaien: vaak binnen een paar weken.
➤ Lees ook alles over je huidbarrière

De 8 gewoontes die het verschil maken

1. Draag elke dag SPF, ook in de winter

Dit is de enige stap die zowel nieuwe rimpels voorkomt als bestaande minder snel laat verdiepen. Een dagcrème met SPF 30 of hoger, elke ochtend, ook bij bewolking, ook in december. UVA gaat door wolken en ramen heen. Wie maar één ding uit deze blog meeneemt, neemt dit mee.
➤ Onze dagcrème met SPF combineert bescherming met verzorging in één ochtendstap

2. Reinig mild, zonder te strippen

Heet water en schuimende reinigers halen de vetten weg die je huid soepel houden. Lauw water, 's ochtends alleen water, 's avonds een balsem die make-up en SPF oplost zonder te schuimen. Een huid die na het reinigen trekt, laat elke lijn zien.
➤ Onze cleansing balm smelt op de huid en spoel je af met lauw water

3. Hydrateer op het juiste moment

Hyaluronzuur trekt vocht aan en maakt fijne lijntjes direct minder zichtbaar; het effect is tijdelijk, maar dagelijks herhaald houdt het de huid voller. Breng serum en crème aan op een nog licht vochtige huid, binnen drie minuten na het reinigen, zodat je vocht insluit in plaats van er een laagje overheen te leggen. Een crème met ceramiden houdt dat vocht de rest van de dag vast.
➤ Onze serumcapsules en hydraterende crème zijn hierop gemaakt
➤ Lees ook hyaluronzuur voor je huid

4. Kies één actief ingrediënt, en bouw rustig op

Retinol (vitamine A) is het best onderzochte cosmetische ingrediënt bij rimpels: het ondersteunt de celvernieuwing en wordt in klinisch onderzoek in verband gebracht met minder fijne lijntjes na drie tot zes maanden dagelijks gebruik. Het werkt langzaam en kan de huid in het begin prikkelen. Begin met een lage concentratie, twee avonden per week, alleen 's avonds, altijd met SPF overdag. Combineer het niet met zuren of een scrub in dezelfde week. Vitamine C-serum overdag is een goede tweede, maar niet in dezelfde maand als je met retinol start.

5. Stop met roken en beperk suikerpieken

Geen crème compenseert een pakje per dag. Stoppen met roken is na SPF de grootste stap die je voor je huid kunt zetten. Bij suiker gaat het niet om het taartje, maar om de dagelijkse pieken: frisdrank, sap, snoep tussendoor. Vezels, eiwit en een wandeling na het eten vlakken die pieken af en remmen glycatie.

6. Slaap, en slaap op je rug

Tijdens de diepe slaap maakt de huid het meeste collageen aan en herstelt ze de schade van overdag. Zeven tot acht uur is geen luxe. Wie op zijn zij of buik slaapt, drukt elke nacht dezelfde plooi in de wang; een zijden kussensloop of op je rug leren slapen scheelt op termijn zichtbaar.
➤ Lees ook beauty sleep: wat slaap doet met je huid

7. Vergeet je ogen, hals en handen niet

De huid rond de ogen is de dunste van je gezicht en laat als eerste kraaienpootjes zien. Een zonnebril voorkomt samenknijpen, SPF tot vlak onder de ogen voorkomt schade, en een collageen oogmasker hydrateert de oogcontour intens op momenten dat je fris wilt ogen. Hals, decolleté en handruggen krijgen dezelfde zon als je gezicht en verdienen dezelfde SPF.
➤ Ons oogmasker met natief collageen en hyaluronserum werkt in 15 minuten

8. Ondersteun van binnenuit

Je huid bouwt haar eigen collageen uit wat je eet: eiwit levert de aminozuren, vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de huid, en omega-3-vetzuren ondersteunen de barrière. Vette vis twee keer per week, groente en fruit, noten, een goed bord eten. Collageen als supplement wordt in onderzoek in verband gebracht met de hydratatie en elasticiteit van de huid; een meta-analyse uit 2021 van 19 studies vond na 90 dagen suppletie een verbetering in hydratatie, elasticiteit en rimpeldiepte ten opzichte van placebo. Sommige mensen kiezen er daarom voor om hun voeding aan te vullen met een collageensupplement, als vaste basis onder de zeven gewoontes hierboven.
➤ Ons natieve viscollageen uit wildgevangen Noordzeeschol, één capsule per dag
➤ Lees ook vitamine C en collageen en omega-3 voor je huid

Wat je realistisch mag verwachten

Van verzorging mag je verwachten dat fijne lijntjes zachter worden, dat de huid voller en egaler oogt en dat nieuwe rimpels langzamer ontstaan. Reken op vier tot zes weken voor hydratatie en barrière, en drie tot zes maanden voor retinol en collageen. Maak op dag één een foto in daglicht en vergelijk pas na drie maanden.

Wat verzorging niet doet: diepe expressierimpels wegwerken of verslapping omkeren. Daarvoor bestaan behandelingen. Microneedling stimuleert de eigen collageenaanmaak in de lederhuid, collageendraden en biorepeel werken op stevigheid en textuur, en voor fronsrimpels en kraaienpootjes bestaan spierontspannende behandelingen. Een huidtherapeut of cosmetisch arts kan je vertellen welke bij jouw rimpels past. Verzorging thuis blijft daarbij de basis: geen enkele behandeling houdt stand zonder SPF.
➤ Bekijk onze gezichtsbehandelingen, waaronder microneedling en collageendraden

Wat beter niet

Dagelijks scrubben "voor een gladde huid": dat beschadigt de barrière en maakt lijntjes juist zichtbaarder. Vijf actieve ingrediënten tegelijk: de huid raakt geprikkeld en je weet niet wat werkt. Elke maand een nieuw product: je huid heeft weken nodig om te reageren. Een dure anti-rimpelcrème zonder SPF erbij: je vult 's avonds aan wat je overdag afbreekt. En jezelf vergelijken met gefilterde foto's: een gezicht van vijftig met lijntjes en een gezonde huid is het doel, niet een gezicht van twintig.

Veelgestelde vragen over rimpels

Kun je rimpels echt verminderen?

Fijne lijntjes en droogtelijntjes wel: met dagelijks SPF, goede hydratatie en een actief ingrediënt zoals retinol worden ze binnen enkele maanden zachter. Diepe expressierimpels en verslapping verzacht je met verzorging hooguit; daarvoor zijn behandelingen zoals microneedling nodig.

Wat is de belangrijkste oorzaak van rimpels?

Uv-straling. In onderzoek werd ongeveer 80 procent van de zichtbare tekenen van huidveroudering in het gezicht toegeschreven aan de zon. Daarna volgen de natuurlijke afname van collageen vanaf je 25e, roken, suiker en slaaptekort.

Vanaf welke leeftijd krijg je rimpels?

De eerste fijne lijntjes rond de ogen verschijnen bij de meeste mensen tussen de 25 en 35, omdat de collageenaanmaak vanaf ongeveer 25 jaar geleidelijk afneemt. Hoe snel het daarna gaat, hangt vooral af van zonblootstelling, roken en leefstijl.

Welke crème helpt tegen rimpels?

Een dagcrème met SPF 30 of hoger doet overdag het meeste, omdat die verdere schade voorkomt. Voor 's avonds: een crème met hyaluronzuur en ceramiden voor hydratatie, en eventueel retinol als actief ingrediënt, rustig opgebouwd.

Helpt retinol tegen rimpels?

Retinol is het best onderzochte cosmetische ingrediënt bij rimpels en wordt in klinisch onderzoek in verband gebracht met minder fijne lijntjes na drie tot zes maanden. Het werkt langzaam, kan in het begin prikkelen en vraagt altijd om SPF overdag.

Helpt collageen slikken tegen rimpels?

Collageensupplementen worden in onderzoek in verband gebracht met de hydratatie en elasticiteit van de huid. Een meta-analyse uit 2021 vond na 90 dagen verbetering ten opzichte van placebo. Het is een aanvulling op gevarieerde voeding en een goede routine, geen vervanging van SPF.

Hoe voorkom je kraaienpootjes?

Draag een zonnebril met uv-bescherming tegen samenknijpen, breng SPF tot vlak onder de ogen aan, houd de oogcontour gehydrateerd en wrijf niet in je ogen. De huid rond de ogen is de dunste van je gezicht en laat schade als eerste zien.

Bronnen

• Flament F, Bazin R, Laquieze S, et al. Effect of the sun on visible clinical signs of aging in Caucasian skin. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2013;6:221-232. doi.org/10.2147/CCID.S44686
• Mukherjee S, Date A, Patravale V, et al. Retinoids in the treatment of skin aging: an overview of clinical efficacy and safety. Clin Interv Aging. 2006;1(4):327-348. doi.org/10.2147/ciia.2006.1.4.327
• Pullar JM, Carr AC, Vissers MCM. The Roles of Vitamin C in Skin Health. Nutrients. 2017;9(8):866. doi.org/10.3390/nu9080866
• de Miranda RB, Weimer P, Rossi RC. Effects of hydrolyzed collagen supplementation on skin aging: a systematic review and meta-analysis. Int J Dermatol. 2021;60(12):1449-1461. doi.org/10.1111/ijd.15518

---

Over de auteur

Mardien Radewalt is oprichter van Skin for Skin en specialist in huid- en haarverzorging van binnenuit. Vanuit haar ervaring deelt ze kennis over huidverzorging, ingrediënten en beauty van binnenuit. Verbind met Mardien op LinkedIn.