Bakuchiol: het plantaardige alternatief voor retinol, wat het doet en bij wie het past

Je hebt het advies vaak genoeg gehoord: begin met retinol. Je probeerde het, en na een week was je huid rood, schraal en schilferig. Of je bent zwanger, hebt een gevoelige huid, of wilt gewoon iets milders. Dan kom je al snel bakuchiol tegen, het plantaardige alternatief dat in steeds meer serums opduikt.

In deze blog lees je wat bakuchiol is, hoe het zich verhoudt tot retinol, wat onderzoek er wel en niet over zegt, voor wie het past en hoe je het in vijf stappen in je routine opneemt. Het korte antwoord: bakuchiol is een mildere optie met een veelbelovend maar nog beperkt onderzoeksdossier, en het werkt alleen goed samen met dagelijkse zonbescherming.

Wat is bakuchiol precies?

Bakuchiol is een plantaardige stof die wordt gewonnen uit de zaden en bladeren van de babchi-plant, een plant die van oudsher in India en China wordt gebruikt. De stof zelf is pas sinds ongeveer tien jaar populair in huidverzorging, toen bleek dat ze in laboratoriumonderzoek op een aantal vergelijkbare processen in de huid inwerkt als retinol.

Chemisch lijkt bakuchiol niet op retinol. Retinol is een vorm van vitamine A die de huid omzet in retinoïnezuur, de stof die het eigenlijke werk doet. Bakuchiol gaat een andere route, maar komt in onderzoek op sommige punten bij hetzelfde uit. Je kunt het vergelijken met twee wegen naar dezelfde stad: de snelweg is sneller en beter in kaart gebracht, de provinciale weg is rustiger maar minder goed bewegwijzerd. Retinol is de snelweg, bakuchiol de provinciale weg.

Bakuchiol en retinol vergeleken

Retinol is een van de best onderzochte ingrediënten in huidverzorging; bakuchiol is veelbelovend maar veel minder onderzocht. Dat is het belangrijkste verschil om te onthouden.

Wat retinol doet, en waarom het lastig kan zijn

Retinoïden worden al tientallen jaren onderzocht en worden in een groot aantal studies in verband gebracht met een gladder en egaler ogende huid. Het nadeel is bekend: in de eerste weken krijgen veel mensen last van roodheid, schilfering, een trekkerig gevoel en een huid die gevoeliger is voor zon. Dat gaat meestal over als de huid went, maar niet iedereen houdt die gewenningsperiode vol.

Wat bakuchiol anders doet

Bakuchiol wordt in onderzoek in verband gebracht met vergelijkbare effecten op fijne lijntjes en pigment, met duidelijk minder schilfering en prikken. Het bekendste onderzoek is een kleine vergelijking over twaalf weken tussen bakuchiol en retinol, waarin beide groepen verbetering zagen en de bakuchiolgroep minder irritatie meldde. Dat is een goed signaal, maar één klein onderzoek is iets anders dan tientallen jaren bewijs. Wees daarom kritisch op merken die bakuchiol presenteren als "net zo goed als retinol, maar zonder nadelen".

Zonlicht

Retinol maakt de huid gevoeliger voor zon en wordt daarom vooral 's avonds gebruikt. Bakuchiol staat daar niet om bekend en wordt vaak ook overdag aangebracht. Maar dat betekent niet dat je zonbescherming kunt overslaan: zon wordt in onderzoek in verband gebracht met ongeveer 80 procent van de zichtbare tekenen van gezichtsveroudering. Wat uv precies doet, lees je in wat doet uv-straling met je huid.

Voor wie past bakuchiol?

Bakuchiol is vooral interessant als retinol niet goed bij je past. Denk aan een gevoelige huid die al snel rood of schraal wordt, een eerdere poging met retinol die mislukte door irritatie, of iemand die net begint met werkzame ingrediënten en rustig wil opbouwen. Ook wie overdag iets wil gebruiken, kiest vaker voor bakuchiol.

Heb je juist een huid die retinol prima verdraagt en ben je tevreden over het resultaat, dan is er weinig reden om over te stappen. Retinol heeft simpelweg het grotere onderzoeksdossier. En ben je zwanger of geef je borstvoeding: van retinol wordt afgeraden het in die periode te gebruiken, en over bakuchiol is dan weinig bekend. Overleg in dat geval eerst met je verloskundige of huisarts.

Bakuchiol in je routine: 5 stappen

1. Zorg eerst voor een rustige huid

Begin pas met bakuchiol als je huid niet rood, schraal of geprikkeld is. Een huid die al van slag is door een te snelle start met retinol of zuren, heeft eerst een paar weken milde verzorging nodig. Een rijke, parfumvrije crème met lipiden helpt de huid in die periode comfortabel te houden. Hoe je een uit balans geraakte huid weer rustig krijgt, lees je in alles over je huidbarrière.

➤ Onze barrière crème bevat 63% lipiden en ceramiden voor een huid die even niets verdraagt.

2. Begin met één product en bouw op

Kies één serum of crème met bakuchiol en gebruik het de eerste twee weken om de avond. Gaat dat goed, dan kun je naar dagelijks gebruik. Voeg in dezelfde periode geen andere nieuwe werkzame ingrediënten toe, zodat je weet waar je huid op reageert. Wil je bakuchiol afwisselen met retinol of zuren, dan helpt een vast schema; hoe dat werkt, lees je in skin cycling.

3. Breng het aan op een schone, droge huid

Breng een erwtgrote hoeveelheid aan op gezicht en hals na het reinigen. Laat het even intrekken voordat je je crème aanbrengt. Bakuchiol gaat over het algemeen goed samen met hydraterende en barrière-ondersteunende ingrediënten zoals hyaluronzuur, niacinamide en ceramiden. Een serum met die ingrediënten kun je ervoor of erna gebruiken.

➤ Onze serumcapsules combineren niacinamide, hyaluronzuur en ceramiden en passen goed naast bakuchiol

Meer over die twee ingrediënten lees je in niacinamide voor je huid en hyaluronzuur voor je huid.

4. Sluit af met een crème

Een crème met lipiden houdt vocht vast en maakt de routine comfortabeler, zeker in de herfst en winter. Werkzame ingrediënten doen het beste op een huid die goed gehydrateerd is.

5. Smeer overdag altijd SPF

Welk werkzaam ingrediënt je ook gebruikt, zonbescherming blijft de belangrijkste stap tegen zichtbare huidveroudering. Zonder SPF werk je met bakuchiol of retinol in feite tegen de stroom in. Hoeveel je smeert en hoe vaak je bijsmeert, lees je in hoe gebruik je SPF op de juiste manier.

➤ Onze dagcrème met SPF combineert UVA- en UVB-bescherming met verzorging in één stap

Van binnenuit

Wat je op je huid smeert, werkt op de bovenste lagen. De stevigheid van je huid wordt bepaald door collageen en elastine in de diepere huidlaag, en die eigen collageenaanmaak neemt vanaf ongeveer je 25e geleidelijk af. Voeding speelt daarbij een rol: vitamine C draagt bij aan de normale collageenvorming voor de normale werking van de huid, en zink en vitamine A dragen bij aan het behoud van een normale huid.

Collageen als aanvulling wordt in onderzoek in verband gebracht met de hydratatie en elasticiteit van de huid. Welke dagelijkse keuzes het meeste verschil maken, lees je in minder collageen na je 25e.

Wat je realistisch mag verwachten

Reken op minimaal acht tot twaalf weken dagelijks gebruik voordat je eerlijk kunt beoordelen of bakuchiol iets doet. De huid vernieuwt zich in cycli van ongeveer vier weken, en veranderingen in fijne lijntjes en pigment gaan langzaam. Maak op dag één een foto in daglicht en vergelijk pas na drie maanden.

Verwacht een egaler, wat gladder ogende huid, geen verdwenen rimpels. Diepere rimpels ontstaan door een combinatie van zon, tijd en minder collageen, en daar doet geen enkel smeersel wonderen aan. Een eerlijk overzicht van wat wel en niet helpt, vind je in rimpels verminderen.

Wat beter niet

Begin niet met bakuchiol op een huid die al geprikkeld is, en start niet tegelijk met meerdere nieuwe werkzame producten. Laat je niet verleiden door beloftes als "de natuurlijke retinol zonder bijwerkingen": ook plantaardige stoffen kunnen irriteren, en ook bij bakuchiol is een allergische reactie mogelijk. Test een nieuw product daarom eerst een paar dagen op een klein stukje huid, bijvoorbeeld achter je oor. En sla overdag nooit de SPF over omdat bakuchiol "geen zongevoeligheid geeft".

Wanneer naar de huisarts

Krijg je na het gebruik van bakuchiol of een ander nieuw product jeuk, zwelling, bultjes of een branderige huid die na het stoppen niet binnen een paar dagen rustig wordt, ga dan naar de huisarts. Ook bij een huidaandoening waarvoor je al onder behandeling bent, of bij vlekjes die van vorm, kleur of grootte veranderen, laat je je huid eerst beoordelen voordat je met nieuwe werkzame ingrediënten begint.

Veelgestelde vragen over bakuchiol

Is bakuchiol net zo goed als retinol?

Bakuchiol wordt in onderzoek in verband gebracht met vergelijkbare effecten op fijne lijntjes en pigment, met minder irritatie. Het onderzoek is wel veel kleiner en korter dan voor retinol, dat al tientallen jaren is bestudeerd. Bakuchiol is daarom vooral een goed alternatief als retinol niet past.

Is bakuchiol een retinoïde?

Nee. Bakuchiol is een plantaardige stof uit de zaden van de babchi-plant en lijkt chemisch niet op vitamine A. Het wordt wel een functioneel alternatief genoemd, omdat het in laboratoriumonderzoek op een aantal vergelijkbare processen in de huid inwerkt als retinol.

Mag je bakuchiol overdag gebruiken?

Ja. Bakuchiol is niet bekend om het verhogen van de gevoeligheid voor zonlicht zoals retinol, en wordt daarom vaak ook overdag gebruikt. Smeer overdag wel altijd een SPF, want zonbescherming blijft de belangrijkste stap tegen zichtbare huidveroudering.

Kun je bakuchiol en retinol combineren?

Dat kan, bijvoorbeeld retinol op een paar avonden per week en bakuchiol op de andere avonden of overdag. Bouw zo'n combinatie rustig op en stop met een van beide als je huid rood of schraal wordt.

Mag je bakuchiol gebruiken als je zwanger bent?

Van retinol en andere vitamine A-achtige stoffen wordt afgeraden ze tijdens zwangerschap en borstvoeding te gebruiken. Over bakuchiol is in die periode weinig onderzoek gedaan. Overleg daarom eerst met je verloskundige of huisarts voordat je een nieuw werkzaam ingrediënt gaat gebruiken.

Hoe lang duurt het voordat je resultaat ziet van bakuchiol?

Reken op minimaal acht tot twaalf weken dagelijks gebruik voordat je verschil kunt beoordelen. De huid vernieuwt zich in cycli van ongeveer vier weken, en veranderingen in fijne lijntjes en pigment gaan langzaam.

Kun je bakuchiol combineren met vitamine C of niacinamide?

Ja, bakuchiol gaat over het algemeen goed samen met niacinamide, hyaluronzuur en vitamine C. Begin wel met één nieuw product tegelijk, zodat je weet waar je huid op reageert.

Bronnen

• Mukherjee S, Date A, Patravale V, Korting HC, Roeder A, Weindl G. Retinoids in the treatment of skin aging: an overview of clinical efficacy and safety. Clin Interv Aging. 2006;1(4):327-348. doi.org/10.2147/ciia.2006.1.4.327
• Flament F, Bazin R, Laquieze S, Rubert V, Simonpietri E, Piot B. Effect of the sun on visible clinical signs of aging in Caucasian skin. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2013;6:221-232. doi.org/10.2147/CCID.S44686
• de Miranda RB, Weimer P, Rossi RC. Effects of hydrolyzed collagen supplementation on skin aging: a systematic review and meta-analysis. Int J Dermatol. 2021;60(12):1449-1461. doi.org/10.1111/ijd.15518

Over de auteur

Mardien Radewalt is oprichter van Skin for Skin en specialist in huid- en haarverzorging van binnenuit. Vanuit haar ervaring deelt ze kennis over huidverzorging, ingrediënten en beauty van binnenuit. Verbind met Mardien op LinkedIn.